Wybudzasz się w nocy z mrowieniem i bólem palców? Po przebudzeniu czujesz sztywność w dłoni? Nie lekceważ tych objawów. To mogą być oznaki zespołu cieśni nadgarstka. Z tego artykułu dowiesz się, skąd się biorą te objawy oraz co można z nimi zrobić.

Czym jest zespół cieśni nadgarstka?

Aby ciało się poruszało, potrzebujesz nie tylko mięśni i kości, ale także nerwów. Są one między innymi odpowiedzialne za przesyłanie impulsów między mózgiem a resztą ciała. W nadgarstku znajduje się nerw pośrodkowy. Wskutek różnych czynników może dojść do ucisku na ten nerw i szeregu objawów z tego wynikających. Schorzenie to nazywa się zespołem cieśni nadgarstka.[1]

Objawy zespołu cieśni nadgarstka

Charakterystyczną cechą zespołu cieśni nadgarstka jest ból lub drętwienie obejmujące obszar nerwu pośrodkowego, czyli pierwsze trzy palce (licząc od kciuka) i boczną połowę czwartego palca. Objawy mogą jednak dotyczyć nadgarstka lub całej dłoni, a także promieniować do przedramienia. W cięższych przypadkach ręka staje się słabsza i mniej sprawna – pojawiają się trudności z trzymaniem przedmiotów, przekręcaniem klucza lub klamki, zapinaniem guzików czy otwieraniem słoików.[1]

Objawy początkowo mogą być zauważalne tylko w nocy i powodować wybudzanie ze względu na ból czy mrowienie odczuwane w ręce. W miarę postępu choroby dolegliwości przeszkadzają także w ciągu dnia, szczególnie podczas aktywności wymagających wykonywania powtarzalnych ruchów.[1]

Zespół cieśni nadgarstka może dotyczyć zarówno jednej, jak i obu dłoni.[1]

Przyczyny zespołu cieśni nadgarstka

Zespół cieśni nadgarstka powstaje wtedy, gdy w kanale w nadgarstku robi się zbyt ciasno i dochodzi do ucisku nerwu (np. przez obrzęk okolicznych tkanek) odpowiedzialnego za czucie i ruch w dłoni. W efekcie nerw nie działa prawidłowo, co powoduje drętwienie, ból i osłabienie ręki.[2]

Cieśń nadgarstka – czynniki ryzyka choroby

Niektóre osoby są bardziej narażone na zespół cieśni nadgarstka. Do czynników ryzyka zalicza się:

• chorowanie na cukrzycę, choroby zapalne stawów (np. reumatoidalne zapalenie stawów – RZS), niedoczynność tarczycy,
• bycie w ciąży,
• przebycie urazu nadgarstka,
• wykonywanie pracy za pomocą siły rąk lub powtarzalnych ruchów z użyciem dłoni i nadgarstków (np. przy komputerze),
• częste korzystanie z narzędzi wibracyjnych (np. młota pneumatycznego).[2]

Oprócz schorzeń czy czynników środowiskowych (np. rodzaju wykonywanej pracy), na ryzyko cieśni nadgarstka, wpływa również płeć. Większą zachorowalność obserwuje się u kobiet. To prawdopodobnie ze względu na drobne różnice w budowie nadgarstka.[2]

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Zgłoś się do lekarza, jeżeli:

• odczuwasz utrzymujący się lub powtarzający ból i mrowienie w kciuku, palcach, dłoni, nadgarstku lub przedramieniu,
• masz zdiagnozowany zespół cieśni nadgarstka, a objawy nasilają się lub pojawiły się nowe dolegliwości, np. osłabienie w ramieniu.[3,4]

Leczeniem cieśni nadgarstka zajmują się przede wszystkim ortopedzi.

Jak diagnozuje się zespół cieśni nadgarstka?

W trakcie diagnozy lekarz przeprowadzi z Tobą wywiad – zapyta o odczuwane objawy, czy istnieją czynności, które nasilają dolegliwości lub czy coś je łagodzi. Może także wykonać badania, np. czucia w okolicach obu dłoni, przedramion i ramion, jak również USG, rezonans magnetyczny czy testy przewodnictwa nerwowego.

Pomocne w postawieniu diagnozy bywa przeprowadzenie tzw. testów prowokacyjnych. Zalicza się do nich m.in. manewr Phalena. Polega na złączeniu grzbietów dłoni i maksymalnym zgięciu nadgarstków (pod kątem 90°) przez 60 sekund. Mrowienie, drętwienie lub ból w palcach sugeruje ucisk nerwu pośrodkowego.[1]

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka

W zależności od stopnia zaawansowania choroby dostępne są różne możliwości terapii. Na początku, gdy objawy mają łagodny charakter, terapię rozpoczyna się od leczenia niechirurgicznego. Obejmuje ono:

• unieruchomienie lub stabilizację nadgarstka (np. z pomocą ortezy),
• wstrzyknięcie leku przeciwzapalnego w okolicę kanału nadgarstka,
• fizjoterapię.[5]

Jeśli objawy nie ustępują lub nasilają się, lekarz może zaproponować leczenie operacyjne. Polega ono na przecięciu zbyt napiętego więzadła w nadgarstku, dzięki czemu nerw przestaje być uciskany. Zabieg zazwyczaj trwa krótko (do godziny) i przebiega w znieczuleniu miejscowym. Powrót do pełnej sprawności zajmuje kilka tygodni.[6]

Wykaz źródeł

[1]          Kothari MJ: Carpal tunnel syndrome: Clinical manifestations and diagnosis. UpToDate. 2024 [dostęp 07.04.2026]

[2]          Kothari MJ: Carpal tunnel syndrome: Pathophysiology and risk factors. UpToDate. 2026 [dostęp 07.04.2026]

[3]          NHS: Carpal tunnel syndrome. 2024 (online: https://www.nhs.uk/conditions/carpal-tunnel-syndrome/) [dostęp: 07.04.2026]

[4]          UpToDate: Patient education: Carpal tunnel syndrome (The Basics). [dostęp 07.04.2026]

[5]          Kothari MJ: Carpal tunnel syndrome: Treatment and prognosis. UpToDate. 2026 [dostęp 07.04.2026]

[6]          Hunter AA, Soong MD: Surgery for carpal tunnel syndrome. UpToDate. 2025 [dostęp 07.04.2026]